GIÁO ÁN ĐIỆN TỬ
MÔN NGỮ VĂN 7
NĂM HỌC 2007 - 2008
Người thực hiện :
Nguyễn Đình Triển
KIỂM TRA BÀI CŨ:
Nắng rọi Hương Lô khói tía bay,
.. trông dòng thác trước sông này.
Nước ... thẳng xuống ba nghìn thước,
Tưởng dải Ngân Hà ... khỏi mây.
Xa
-
bay
-
tuột
b. Ta
-
bay
-
tuột
c. Ta
-
tuôn
-
tuột
d. Ta
-
bay
-
lạc.
a.
I. TÌM HIỂU CHUNG
1.Tác giả:
2.Tác phẩm:
TĨNH DẠ TỨ
CẢM NGHĨ TRONG ĐÊM THANH TĨNH
I.TÌM HIỂU CHUNG :
CẢM NGHĨ TRONG ĐÊM THANH TĨNH
1.Tác giả:
2. Tác phẩm:
* Thể thơ: Cổ thể.
TĨNH DẠ TỨ
1, Lộ tòng kim dạ bạch
Nguyệt thị cố hương minh.
(Sương từ đêm nay trắng xoá
Trăng là ánh sáng của quê nhà)
2, Cộng khan minh nguyệt ưng thuỳ lệ
Nhất phiến hương tâm ngũ xứ đồng.
(Xem trăng sáng, có lẽ cùng rơi lệ
Một mảnh tình quê, năm anh em ở năm nơi đều giống nhau)
(Đỗ Phủ - Được thư em Xá)
* Vài vần thơ với chủ đề "Vọng nguyệt hoài hương"
I.TÌM HIỂU CHUNG :
CẢM NGHĨ TRONG ĐÊM THANH TĨNH
1.Tác giả:
2. Tác phẩm:
* Thể thơ: Cổ thể.
* Chủ đề: Vọng nguyệt hoài hương.
TĨNH DẠ TỨ
CẢM NGHĨ TRONG ĐÊM THANH TĨNH
Sàng tiền minh nguyệt quang,
Nghi thị địa thượng sương.
Cử đầu vọng minh nguyệt,
Đê đầu tư cố hương.
Lý Bạch
Dịch thơ:
Đầu giường ánh trăng rọi,
Ngỡ mặt đất phủ sương.
Ngẩng đầu nhìn trăng sáng,
Cúi đầu nhớ cố hương.
(Tương Như dịch)
Đê đầu tư cố hương.
(Lý Bạch)
Sàng tiền minh nguyệt quang,
Nghi thị địa thượng sương.
Cử đầu vọng minh nguyệt,
Phiên âm:
I.TÌM HIỂU CHUNG
CẢM NGHĨ TRONG ĐÊM THANH TĨNH
1.Tác giả:
2. Tác phẩm:
* Thể thơ: Cổ thể.
* Chủ đề: Vọng nguyệt hoài hương.
II. Đọc - hiểu văn bản
TĨNH DẠ TỨ
* Hai câu đầu:
Dịch thơ:
Đầu giường ánh trăng rọi,
Ngỡ mặt đất phủ sương.
Hai câu đầu:
Minh nguyệt quang:
Địa thương sương:
-> Cảm nhận về trăng, một khoảnh khắc suy nghĩ
--> Một hình ảnh thơ tuyệt đẹp, thể hiện sự cảm nhận tinh tế.
I.TÌM HIỂU CHUNG
CẢM NGHĨ TRONG ĐÊM THANH TĨNH
1.Tác giả:
2. Tác phẩm:
* Thể thơ: Cổ thể.
* Chủ đề: Vọng nguyệt hoài hương.
Cảnh đêm thanh tĩnh với ánh trăng vằng vặc, chan hòa, lung linh, huyền ảo.

*/ Hai câu cuối:
TĨNH DẠ TỨ
Phiên âm:
Cử đầu vọng minh nguyệt,
Đê đầu tư cố hương.
Dịch thơ:
Ngẩng đầu nhìn trăng sáng,
Cúi đầu nhớ cố hương.
Đưa tầm mắt qua sự vật.
-->Dịch "nhìn" đã giảm một phần độ biểu cảm của câu thơ...
(Từ đồng nghĩa "nhìn": trông, ngó, ngắm, dòm, xem.)
--> "Nhìn" hài hòa âm điệu.
"Vọng":
Hướng về một phía xa với cả tâm hồn, bao hàm sự
ngưỡng mộ, ưu ái.
"Nhìn":
Hai câu cuối:
Hai câu cuối:
Phiên âm:
Cử đầu vọng minh nguyệt,
Đê đầu tư cố hương.
Dịch thơ:
Ngẩng đầu nhìn trăng sáng,
Cúi đầu nhớ cố hương.
=>>
- Diễn tả hành động -> thể hiện tâm trạng của nhà thơ.
- Liên kết, tạo nên tính thống nhất, liền mạch của cảm xúc trong bài thơ.
-Số lượng chữ:
- Cấu trúc ngữ pháp:
-Thanh:
Bằng nhau.
Giống nhau.
Khác nhau.
-Từ loại:
Như nhau.
* Hai câu thơ cuối đối nhau
PHÉP ĐỐI TRONG THƠ CỔ THỂ
"Đầu" trùng thanh, trùng chữ ( chỉ được dùng đối trong thơ cổ thể).
-> Tạo sự hài hoà, cân đối; lời thơ trôi chảy, nhịp nhàng, có nhạc điệu; ý thơ được nhấn mạnh...
--> Tạo sự độc đáo, sáng tạo khi thể hiện một chủ đề quen thuộc
"Vọng nguyệt hoài hương".
Hai câu cuối:
Phiên âm:
Cử đầu vọng minh nguyệt,
Đê đầu tư cố hương.
Dịch thơ:
Ngẩng đầu nhìn trăng sáng,
Cúi đầu nhớ cố hương.
=>>
- Diễn tả hành động -> thể hiện tâm trạng của nhà thơ.
- Liên kết, tạo nên tính thống nhất, liền mạch của cảm xúc trong bài thơ.
"Cúi đầu tư cố hương":
Diễn tả tâm trạng: nỗi nhớ quê tha thiết, sự tủi hổ của người tha hương ...
I. Tìm hiểu chung
CẢM NGHĨ TRONG ĐÊM THANH TĨNH
1.Tác giả:
2. Tác phẩm:
* Thể thơ: Cổ thể.
* Chủ đề: Vọng nguyệt hoài hương.
III. TỔNG KẾT: Ghi nhớ SGK.
TĨNH DẠ TỨ
Mộ Lí Bạch ở Thanh Sơn huyện Đương Đồ

Thử dịch " Tĩnh dạ tứ" theo thể câu lục bát:
Câu hỏi củng cố:
Em hãy đọc lại phần phiên âm và bản dịch thơ (của Tương Như) bài thơ Cảm nghĩ đêm thanh tĩnh. Nêu những nội dung cần ghi nhớ trong bài học hôm nay?
* Phiên âm:
Sàng tiền minh nguyệt quang,
Nghi thị địa thượng sương.
Cử đầu vọng minh nguyệt,
Đê đầu tư cố hương.
(Lí Bạch.)
* Nội dung cần ghi nhớ: Với những từ ngữ giản dị mà tinh luyện, bài thơ đã thể hiện một cách nhẹ nhàng mà thấm thía tình quê hương của một người sống xa nhà trong đêm trăng thanh tĩnh.
Về nhà
1, Học thuộc lòng phiên âm và bản dịch thơ của Tương Như bài thơ Tĩnh dạ tứ.
2, Sưu tầm hai bài thơ của Lí Bạch.
3, Soạn bài: Ngẫu nhiên viết nhân buổi mới về quê.