Thuận Thành Quê tôi

Liên kết website

HÁT CHÈO

Lời hay ý đẹp

""

Me nu thư viện

Đồng hồ

Liên kết website

Tài nguyên dạy học

Hỗ trợ trực tuyến

Xem ngày tốt xấu

Clip Bài hát hay

Điểm tin hàng ngày

Liên kết online

Thành viên trực tuyến

0 khách và 0 thành viên

Thống kê

  • truy cập   (chi tiết)
    trong hôm nay
  • lượt xem
    trong hôm nay
  • thành viên
  • Chào mừng quý vị đến với Website HỒN VIỆT.

    Quý vị chưa đăng nhập hoặc chưa đăng ký làm thành viên, vì vậy chưa thể tải được các tư liệu của Thư viện về máy tính của mình.
    Nếu đã đăng ký rồi, quý vị có thể đăng nhập ở ngay ô bên phải.
    Gốc > Du lịch >

    BÍ ẨN NHỮNG HÌNH KHẮC TRÊN ĐÁ Ở SA PA

    KS. PHAN DUY KHA

    Bản can một góc của một tấm “Bản đồ” trên đá

    Sa Pa là một địa điểm nghỉ mát nổi tiếng ở nước ta. Nhưng ít ai biết rằng, nơi đó còn ẩn giấu nhiều bí ẩn về một thời tiền sử được khắc họa trên đá. Bãi đá cổ Sa Pa nằm trong thung lũng Mường Hoa, thuộc địa phận ba xã Hầu Thào, Sử Pan, Tả Văn, cách trung tâm Sa Pa 12km về phía Nam. Ở đó, trong một thung lũng có diện tích 8km(dài 4km, rộng 2km) có rất nhiều tảng đá nằm lấp trong cây, xen trong cỏ, mang những hình khắc bí ẩn, kỳ lạ. Cách đây trên 70 năm, vào năm 1923, nhà Đông phương học người Pháp gốc Nga là Victor Goloubev trong một chuyến khảo sát điền dã đã tình cờ phát hiện được một số tảng đá có những hình khắc bí ẩn. Ông đã viết bài giới thiệu trên một số tập san khảo cổ học. Bãi đá cổ Sa Pa được dư luận chú ý đến từ đó. Năm 1994, Bộ Văn hóa Thông tin đã xếp hạng bãi đá cổ Sa Pa vào “Di tích lịch sử văn hóa quốc gia”: Năm 1997, Chính phủ ta đã quyết định chọn bãi đá cổ Sa Pa, hoàn tất hồ sơ, đề nghị lên UNESCO xét duyệt, đưa vào danh mục “Di sản văn hóa thế giới”. Cho đến nay, tại thung lũng Mường Hoa, đã phát hiện được 159 tảng đá có khắc hình thuộc các loại sau: đường vạch song song, hình vuông, hình chữ nhật, hình tròn, hình người… và cả dấu vết chữ viết.

    Những hình khắc trên đá đã được phát hiện ở nhiều nơi trên thế giới như quần thể khảo cổ khuỷu sông Boyne (Ireland), vườn quốc gia Sereda Capivara (Brazil), đồi Matopo (Zimbabwe), sa mạc Sahara (châu Phi), Chile, Lybi, Mexico, Nam Phi, ý, Pháp… Những nước gần Việt Nam như ấn Độ, Myanmar, Trung Quốc cũng đã phát hiện được địa điểm có hình khắc trên đá. Ở nước ta, những hình khắc trên đá, trên xương, trên sừng… cũng đã phát hiện được ở một số di chỉ khảo cổ như Gò Hên (Hòa Bình), Đồng Nội (Ninh Bình), Làng Bon, Gò Mun (Phú Thọ). Tuy nhiên, không ở đâu có mức độ tập trung với số lượng rất lớn, đa dạng và phong phú như ở bãi đá cổ Sa Pa.

    Những tấm bản đồ bằng đá

    Nhìn lên những hình khắc trên đá ở Sa Pa, ta thấy một khối lượng khổng lồ, đa dạng và phong phú gồm những hình vuông, hình chữ nhật được nối với nhau bằng những đường đơn. Ở nhiều nơi là những đường song song liên tục, dày đặc và có những đường cắt ngang. Có hĩnh vẽ lại gợi cho ta mặt bằng của một tòa thành, một mê cung. Sự sắp xếp của chúng trên một tảng đá khiến người xem liên hệ đến một tấm bản đồ. Nhiều nhà nghiên cứu cho rằng đây chính là những tấm bản đồ trên đá. Nếu đúng đây là những tấm bản đồ thì điều làm cho chúng ta kinh ngạc nhất là sự phong phú, đa dạng mà nó thể hiện, khiến ta nghĩ đến những tấm bản đồ hiện đại. Nếu chúng ta ngồi trên máy bay hay leo lên các đỉnh cao nhìn xuống một thung lũng nào đó, ta sẽ thấy các bờ ruộng bậc thang tạo nên một hình ảnh các đường cong song song, dày đặc. Trên các tấm bản đồ bằng đá ở đây cũng có những hình ảnh tương tự như thế. Phải chăng, người xưa đã biết đắp bờ theo các đường bình độ (cùng một độ cao như nhau) để giữ nước canh tác và đã biết thể hiện chúng một cách chính xác lên bản đồ? Những đường cắt ngang, những đường đối lại gợi cho chúng ta hệ thống kênh mương thủy lợi phục vụ cho nông nghiệp. Những hình vuông, hình chữ nhật thể hiện những căn nhà. Các đường bao ngoài căn nhà là tường thành (bằng đất hay đá) bảo vệ căn nhà. Còn các đường đơn nối các căn nhà với nhau thể hiện đường đi (hay lối đi) giữa các ngôi nhà. Có thể người xưa đã vẽ những tấm bản đồ trên đá để xác định (hay khẳng định) lãnh thổ của các vị thủ lĩnh trong từng vùng riêng biệt. Cũng có những tấm bản đồ thể hiện công trạng của một vị thủ lĩnh trong công cuộc chống giặc ngoại xâm, bảo vệ bờ cõi. Ở đấy thể hiện vị thủ lĩnh đứng giữa trận địa chỉ huy, “quân địch” từ ngoài tấn công vào bị “quân ta” tiêu diệt. Trong trường hợp này tấm bản đồ lại mang tính chất của một bức tranh hoành tráng. Chúng tôi cho rằng những tấm bản đồ trên đá ở Sa Pa sẽ là đề tài nghiên cứu vô cùng lý thú đối với các nhà trắc địa học, bản đồ học của thời đại chúng ta. Nếu chúng ta mở được chìa khóa giải mã được những bí ẩn thể hiện trên các bản đồ thì sẽ đem lại rất nhiều kiến thức về một thời dựng nước.

    Những bức tranh sinh hoạt độc đáo

    Các hình khắc trên đá ở Sa Pa thể hiện nhiều hình người với những tư thế khác nhau. Đó là cảnh đánh giặc, cảnh lao động trên đồng ruộng, có khi là một người, hai người, có khi lại là một nhóm người, có khi là vị thủ lĩnh, co khi lại là những thành viên của bộ tộc. Trên một tảng đá ở Bản Pho, ta gặp cảnh một đôi nam nữ giao hợp trong tư thế rất đặc biệt. Cả hai người đều ngoảnh mặt về phía trước, nhưng bộ phận sinh dục lại nối liền nhau, ở phía dưới là hình dáng một cái chậu. Hình ảnh này thể hiện tín ngưỡng phồn thực của người xưa. Nếu chúng ta liên hệ tới hình tượng 4 cặp nam nữ giao hợp được trang trí trên nắp thạp đồng Đào Thịnh (Yên Bái – niên đại cách đây 2.500 năm) và tục thờ “sinh thực khí” ở một số lễ hội ở miền Bắc, chúng ta sẽ thấy có một sự thống nhất trong tín ngưỡng ban đầu, trong tâm linh cổ sơ của người Việt cổ. Đó là khát vọng sinh sôi để bảo vệ và phát triển nòi giống. Trong một số hình khắc có hai nhân vật nam nữ (phân biệt được nhờ sự thể hiện bộ phận sinh dục), ta thấy các nhân vật nữ thường được đặt cao hơn nam giới. Phải chăng, điều này phản ánh thời kỳ chế độ mẫu quyền, khi mà người phụ nữ có vị thế cao hơn nam giới? Nghiên cứu những hình khắc này, các nhà xã hội học, dân tộc học sẽ phát hiện được rất nhiều điều thú vị về các mặt đời sống, sinh hoạt của xã hội cổ xưa, về quan hệ giữa con người và con người, con người và thiên nhiên, vị thế của con người trong cộng đồng xã hội và có thể biết được những phong tục tập quán, những thói quen sinh hoạt của xã hội buổi sơ khai.

    Dấu vết của chữ viết

    Trên một bức vẽ, nếu chúng ta thấy các ký hiệu, hình vẽ được phân bố đều đặn và được lặp đi lặp lại liên tục thì chúng ta tin chắc rằng đó là hình hoa văn trang trí. Ví dụ như những hình chim, thú, tia sáng, chữ s hay vạch ngang trên mặt các trống đồng. Hình hoa văn trang trí ngoài chức năng làm đẹp cho một đồ vật nào đó thì không có ý nghĩa gì khác. Khi một bức vẽ chứa đựng một suy nghĩ, một ý tưởng, một quan niệm nào đó của người sáng tạo ra nó thì không còn đơn thuần là hình vẽ nữa mà là những văn tự đồ họa, một hình thức chữ viết sơ khai của loài người: chữ viết bằng hình vẽ. Với cách hiểu như trên thì toàn bộ các hình khắc trên các tảng đá ở Sa Pa bao gồm các bản đồ, các bức tranh hoành tráng hay các hình vẽ thể hiện sự sinh hoạt… đều là văn tự đồ họa. Với 159 tảng đá được khắc hình ở Sa Pa, ta có thể coi đó là 159 tấm bia cổ xưa nhất của nước ta. 159 tấm bia mà chúng ta chưa thể đọc được chi tiết, chỉ mới biết về chúng, mô tả về chúng một cách hết sức đại khái, sơ lược. Nhưng ở bãi đá cổ Sa Pa không chỉ có văn tự đồ họa. Ở một số tảng đá, ta gặp dấu vết của chữ viết ở dạng sơ khai và cả dạng hoàn chỉnh.

    Đến Mường Hoa, nhìn những tảng đá lớn khum khum như hình mai rùa, nằm lấp trong cây, nằm lẫn trong cỏ, trên đó chi chít những hình vẽ và cả ký tự, ta liên tưởng đến những đoạn ghi chép trong thư tịch cổ Trung Hoa: “Năm Mậu Thân, đời Đường Nghiêu thứ 5 (2352 trước Công nguyên) có Nam di Việt Thường thị đến chầu, hiến con rùa lớn” (Sách Thông giám cương mục – Chu Hi đời Tống soạn) Cũng sự kiện này, một tài liệu khác ghi: “Đời Đào Đường, Nam di có Việt Thường thị qua nhiều lần thông dịch, đem hiến một con rùa thần. Rùa ước được ngàn tuổi, rộng hơn 3 thước, trên lưng có chữ khoa đẩu, chép việc từ lúc khai thiên lập địa đến nay. Vua Nghiêu sai chép lấy, gọi là Quy lịch” (Sách Thông chí, Trịnh Tiều, đời Tống soạn).

    “Quy lịch” là lịch ghi chép về thiên văn, thời vụ, cách tính ngày, tháng, năm. “Quy lịch” được chép (khắc) trên mai rùa, nhưng có được khắc trên đá không? Chắc chắn là có. Cái mà sứ giả Việt Thường thị mang sang biếu vua Nghiêu là lịch ghi trên mai rùa, để đảm bảo được nhẹ, dễ mang đi xa. Điều đó ai cũng biết. Nhưng những cư dân đã biết khắc lịch lên mai rùa, đem biếu, không lẽ lại không biết khắc lên đá để sử dụng lâu dài cho mình? Những điều ghi chép trên đây trong thư tịch cổ Trung Hoa và những tảng đá cổ ở Sa Pa có liên quan gì với nhau? Chỉ có giải mã được những hình vẽ bí ẩn, đọc được những dòng chữ khắc trên đá ở đây, chúng ta mới trả lời được thấu đáo câu hỏi này.

    * Nguồn: NHÌN LẠI LỊCH SỬ, nhà xuất bản Văn hóa-Thông tin, Hà Nội 2003


    Nhắn tin cho tác giả
    Nguyễn Đình Triển @ 10:41 03/10/2012
    Số lượt xem: 2440
    Số lượt thích: 0 người
     
    Gửi ý kiến

    XEM TIVI ONILE

    Bảng thử code

    DIỄN ĐÀN VIOLET - VÌ GIÁO VIÊN ĐIỆN TỬ
    TÊN WEBSITE CỦA BẠN

    CÁM ƠN BẠN ĐÃ SỬ DỤNG - CHÚC BẠN HÀI LÒNG !

    Chương trình ứng dụng chính xác cho các loại mã Java Script; HTML. Chúc bạn luôn thành công !